Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, giáo dục và đào tạo nói chung, giáo dục lý luận chính trị nói riêng đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới toàn diện để thích ứng và phát triển. Nhận thức rõ xu thế tất yếu đó, Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang đã chủ động đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và quản lý, từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Với những giải pháp đồng bộ, từ đổi mới phương pháp giảng dạy gắn với công nghệ số, phát triển hệ sinh thái thông tin số, đến nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên và thúc đẩy số hóa hoạt động nghiên cứu khoa học, Nhà trường đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong thực hiện chuyển đổi số trong đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị ở tỉnh Tuyên Quang, góp phần đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
          1. Những kết quả thực hiện ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học
          Đổi mới phương pháp giảng dạy gắn với công nghệ số
          Đổi mới phương pháp giảng dạy gắn với ứng dụng công nghệ số không chỉ là yêu cầu tất yếu của quá trình chuyển đổi số quốc gia mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong các trường chính trị hiện nay. Nhận thức rõ điều đó, Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang đã từng bước triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tạo chuyển biến rõ nét cả về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức giảng dạy.
          Trong quá trình giảng dạy, đội ngũ giảng viên Nhà Trường đã chủ động, tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, nền tảng số và các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) vào tất cả các khâu từ soạn bài, tổ chức giảng dạy đến kiểm tra, đánh giá. Đến nay, 100% giảng viên sử dụng thành thạo các phần mềm trình chiếu như PowerPoint, Canva để thiết kế bài giảng điện tử, đảm bảo tính trực quan, khoa học và hiện đại. Nhiều giảng viên đã khai thác hiệu quả các nền tảng số và công cụ AI như Google Slides, Gamma AI, ChatGPT, NotebookLM… để hỗ trợ xây dựng nội dung bài giảng, tạo hình ảnh minh họa, video, infographic, góp phần làm phong phú và sinh động hóa nội dung giảng dạy lý luận chính trị. Trong tổ chức giảng dạy trên lớp, giảng viên tăng cường sử dụng các công cụ tương tác số như Kahoot, Quizizes để thiết kế câu hỏi trắc nghiệm, trò chơi học tập, giúp kiểm tra nhanh mức độ tiếp thu của học viên và tạo không khí học tập tích cực, sôi nổi. Đồng thời, Nhà trường từng bước xây dựng kho học liệu số, số hóa tài liệu tham khảo và sử dụng mã QR code để liên kết, hướng dẫn học viên khai thác tài liệu, mở rộng không gian học tập ngoài lớp học.

          Việc ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy đã mang lại nhiều tác động tích cực, toàn diện đối với hoạt động đào tạo, bồi dưỡng của Nhà trường. Trước hết, công nghệ số và các công cụ trí tuệ nhân tạo giúp giảng viên rút ngắn đáng kể thời gian soạn bài, đồng thời nâng cao chất lượng nội dung nhờ khả năng hỗ trợ tổng hợp, phân tích và trực quan hóa thông tin. Các bài giảng không còn khô cứng, lý thuyết thuần túy mà được thiết kế sinh động với hình ảnh, video, sơ đồ tư duy, infographic, giúp người học dễ tiếp cận và ghi nhớ kiến thức. Bên cạnh đó, việc sử dụng các nền tảng tương tác số như Kahoot, Quizizes, mã QR hay hệ thống học liệu số đã góp phần tăng cường sự tương tác hai chiều giữa giảng viên và học viên. Người học được tham gia nhiều hơn vào quá trình học tập thông qua trả lời câu hỏi, thảo luận, xử lý tình huống, từ đó nâng cao tính chủ động, tích cực và khả năng tư duy độc lập. Không khí lớp học trở nên sôi nổi, hấp dẫn hơn, khắc phục tình trạng học tập thụ động trong giảng dạy lý luận chính trị. Đặc biệt, công nghệ số còn mở rộng không gian và thời gian học tập, giúp học viên có thể tiếp cận tài liệu mọi lúc, mọi nơi, góp phần hình thành thói quen tự học, tự nghiên cứu. Qua đó, hiệu quả tiếp thu kiến thức được nâng lên rõ rệt, đồng thời tạo điều kiện để giảng viên đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng hiện đại, lấy người học làm trung tâm, đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
          Hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ số được thể hiện rõ qua việc chất lượng bài giảng ngày càng được nâng cao, phương pháp giảng dạy được đổi mới theo hướng hiện đại, tích cực. Đội ngũ giảng viên không ngừng khẳng định năng lực chuyên môn và kỹ năng sư phạm thông qua các hội thi giảng viên dạy giỏi các cấp. Theo báo cáo của nhà trường, giai đoạn 2021-2025 có 78 lượt giảng viên tham gia hội thi giảng viên dạy giỏi cấp trường; 12 giảng viên tham gia Hội thi giảng viên dạy giỏi toàn quốc, trong đó 100% đạt danh hiệu giảng viên dạy giỏi toàn quốc, có 04 giảng viên đạt danh hiệu giảng viên dạy giỏi xuất sắc toàn quốc. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ số trong nâng cao chất lượng giảng dạy, góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên ngày càng chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.
          Đẩy mạnh số hóa hoạt động nghiên cứu khoa học, nâng cao chất lượng và giá trị ứng dụng vào thực tiễn
          Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, Nhà trường đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, gắn liền với việc ứng dụng công nghệ trong triển khai, quản lý và phổ biến kết quả nghiên cứu. Giai đoạn 2021-2025, Trường đã thực hiện và nghiệm thu 55 đề tài khoa học cấp trường, 07 đề tài cấp tỉnh, 100% đạt từ mức khá trở lên. Đặc biệt, Nhà trường đã thực hiện chuyển giao 47 kết quả nghiên cứu khoa học đến các cơ quan, đơn vị trong và ngoài tỉnh, góp phần đưa tri thức khoa học vào thực tiễn quản lý và phát triển địa phương.
          Nhà trường chú trọng số hóa các kết quả nghiên cứu khoa học, bao gồm đề tài, đề án, kỷ yếu hội thảo, bài viết chuyên đề… Việc xây dựng hệ thống lưu trữ dữ liệu khoa học dưới dạng điện tử không chỉ giúp bảo quản lâu dài mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, khai thác và chia sẻ thông tin trong nội bộ cũng như phục vụ công tác giảng dạy. Đây là bước chuyển quan trọng từ quản lý thủ công sang quản lý tri thức số, góp phần hình thành “kho học liệu số” có giá trị. Bên cạnh đó, hoạt động hội thảo, tọa đàm khoa học từng bước được đổi mới theo hướng ứng dụng công nghệ số. Việc sử dụng các phương tiện trình chiếu, video minh họa, tài liệu điện tử đã nâng cao chất lượng trao đổi học thuật, giúp các ý kiến tham luận trở nên sinh động, có tính thuyết phục cao. Đồng thời, các nội dung hội thảo được lưu trữ, khai thác lại phục vụ cho công tác nghiên cứu và giảng dạy, tránh lãng phí nguồn tri thức đã được tạo ra.
          Một điểm nhấn quan trọng là việc gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học với hoạt động giảng dạy thông qua môi trường số. Các kết quả nghiên cứu được tích hợp vào bài giảng, giúp nội dung đào tạo luôn cập nhật, sát thực tiễn địa phương. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng bài giảng mà còn góp phần khẳng định vai trò của nghiên cứu khoa học trong trường chính trị - nơi vừa là trung tâm đào tạo, vừa là nơi tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận. Có thể khẳng định, đẩy mạnh số hóa hoạt động nghiên cứu khoa học không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước chuyển về tư duy trong quản lý và phát triển tri thức. Đây chính là nền tảng quan trọng để Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang nâng cao chất lượng nghiên cứu, góp phần thiết thực vào công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.
          2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học
          Một là, nâng cao nhận thức về vai trò tiên phong của chuyển đổi số trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học
          Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, giáo dục lý luận chính trị đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức. Với những nỗ lực đồng bộ trong ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy, nghiên cứu khoa học và quản lý đào tạo, Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang từng bước khẳng định vai trò là một trong những đơn vị tiên phong trong chuyển đổi số lĩnh vực giáo dục lý luận chính trị ở địa phương.
          Nhà trường cần tăng cường tuyên truyền, quán triệt để các khoa, phòng và từng cán bộ, giảng viên nhận thức sâu sắc về việc xây dựng môi trường dạy học số, phát triển học liệu điện tử, ứng dụng các nền tảng trực tuyến trong quản lý và đánh giá, cùng với hình thành hệ sinh thái thông tin số trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và các hoạt động của đơn vị. Cần nhận thức rõ việc ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy lý luận chính trị không chỉ nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức, mà còn góp phần đổi mới tư duy học tập, giúp học viên chủ động tiếp cận tri thức, gắn lý luận với thực tiễn công tác. Đặc biệt, chuyển đổi số đã tạo điều kiện để Nhà trường thực hiện tốt chức năng tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, phục vụ trực tiếp nhiệm vụ chính trị của địa phương. Các kết quả nghiên cứu được số hóa, lan tỏa và ứng dụng ngày càng hiệu quả, qua đó góp phần nâng cao chất lượng tham mưu, hoạch định chính sách ở cơ sở.
Có thể khẳng định, chuyển đổi số không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là động lực quan trọng để Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang tiếp tục phát triển, nâng cao vị thế, chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Với định hướng đúng đắn và quyết tâm cao, Nhà trường sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong đổi mới giáo dục lý luận chính trị, đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ mới.
          Hai là, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trong môi trường số – yếu tố then chốt của đổi mới
          Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trong môi trường số trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang. Đây không chỉ là nhiệm vụ mang tính trước mắt mà còn là yếu tố quyết định đến chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong dài hạn.
           Trước hết, Nhà trường chú trọng nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số cho đội ngũ giảng viên. Mỗi giảng viên không chỉ cần vững vàng về chuyên môn, lý luận chính trị mà còn phải thành thạo các công cụ công nghệ phục vụ giảng dạy như thiết kế bài giảng điện tử, sử dụng phần mềm trình chiếu, khai thác tài nguyên học liệu số, tổ chức lớp học trực tuyến và tương tác với học viên qua các nền tảng số. Việc chủ động làm chủ công nghệ giúp giảng viên đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao tính trực quan, sinh động và hiệu quả truyền đạt.
          Cùng với đó, Nhà trường khuyến khích giảng viên tích cực tham gia các hoạt động bồi dưỡng, tự học, tự nghiên cứu trong môi trường số. Thông qua các khóa tập huấn trực tuyến, nguồn tài liệu mở trên internet, giảng viên có điều kiện cập nhật kiến thức mới, tiếp cận các phương pháp giảng dạy hiện đại, từ đó nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng sư phạm. Việc học tập suốt đời trong môi trường số trở thành yêu cầu tất yếu đối với mỗi giảng viên trong giai đoạn hiện nay. Một nội dung quan trọng khác là gắn kết chặt chẽ giữa giảng dạy với nghiên cứu khoa học trong môi trường số. Giảng viên được khuyến khích ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào bài giảng, đồng thời sử dụng các công cụ số để triển khai, quản lý và công bố các công trình khoa học. Điều này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng bài giảng mà còn thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả. Có thể khẳng định, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trong môi trường số không chỉ là quá trình trang bị kỹ năng công nghệ mà còn là sự chuyển biến toàn diện về tư duy, phương pháp và phong cách giảng dạy. Đây chính là nền tảng quan trọng để Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang thực hiện thành công mục tiêu đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong thời kỳ chuyển đổi số.
            Ba là, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất phục vụ chuyển đổi số
            Để đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức giảng dạy và nghiên cứu khoa học trong bối cảnh chuyển đổi số, Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang cần xác định việc đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin là một trong những giải pháp then chốt. Nhà trường cần tăng cường trang bị đồng bộ hệ thống thiết bị giảng dạy hiện đại như máy chiếu, hệ thống âm thanh, màn hình LED, phòng học trực tuyến và hội nghị trực tuyến, đảm bảo phục vụ hiệu quả cho các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học. Đồng thời, hệ thống đường truyền internet cần được duy trì ổn định và nâng cấp thường xuyên nhằm đáp ứng yêu cầu khai thác, sử dụng các nền tảng số trong giảng dạy và quản lý. Bên cạnh đó, nhà trường chú trọng phát triển hạ tầng số gắn với xây dựng và nâng cao chất lượng trang thông tin điện tử (Website), từng bước số hóa tài liệu, học liệu và quy trình quản lý, tạo nền tảng cho việc hình thành môi trường học tập số hiện đại, linh hoạt. Việc đầu tư cơ sở vật chất không chỉ dừng lại ở trang thiết bị mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái số đồng bộ, hỗ trợ giảng viên và học viên trong việc truy cập, khai thác thông tin, tài liệu một cách thuận tiện, hiệu quả. Việc tăng cường đầu tư cơ sở vật chất phục vụ chuyển đổi số đã góp phần quan trọng nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, tạo điều kiện để giảng viên đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ số một cách hiệu quả, đồng thời nâng cao trải nghiệm học tập của học viên. Đây là nền tảng quan trọng để Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang tiếp tục thực hiện mục tiêu xây dựng trường chính trị đạt chuẩn, từng bước hiện đại hóa trong giai đoạn mới.
            Bốn là, đổi mới phương pháp giảng dạy gắn với chuyển đổi số
            Đổi mới phương pháp giảng dạy là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay. Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang tiếp tục chỉ đạo đội ngũ giảng viên đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào toàn bộ quá trình giảng dạy, từ khâu chuẩn bị bài giảng đến tổ chức lớp học và đánh giá kết quả học tập. Theo đó, giảng viên cần chủ động khai thác hiệu quả các nền tảng số, phần mềm hỗ trợ giảng dạy và công cụ trí tuệ nhân tạo để thiết kế bài giảng theo hướng hiện đại, trực quan, sinh động. Việc kết hợp linh hoạt giữa phương pháp giảng dạy truyền thống với các phương pháp tích cực như thảo luận nhóm, tình huống, học tập dự án trên nền tảng số sẽ góp phần phát huy tính chủ động, sáng tạo của học viên. Đồng thời, tăng cường sử dụng các công cụ tương tác trực tuyến như Kahoot, Quizizes, Google Forms… nhằm kiểm tra, đánh giá thường xuyên, tạo môi trường học tập mở, linh hoạt và hiệu quả. Bên cạnh đó, nhà trường khuyến khích giảng viên xây dựng bài giảng điện tử, bài giảng số hóa, phát triển kho học liệu số dùng chung, từng bước hình thành hệ sinh thái học tập số. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng bài giảng, đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong tình hình mới.
            Năm là, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong các hoạt động hội thảo, tọa đàm, nghiên cứu và ứng dụng đề tài khoa học
          Ứng dụng công nghệ số trong hoạt động nghiên cứu khoa học và sinh hoạt học thuật là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả và phạm vi lan tỏa của các kết quả nghiên cứu. Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang đã và đang đẩy mạnh tổ chức các hội thảo, tọa đàm khoa học theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, tạo điều kiện kết nối, trao đổi học thuật với các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài tỉnh. Việc sử dụng các nền tảng họp trực tuyến, chia sẻ tài liệu số, lưu trữ dữ liệu điện tử không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn nâng cao khả năng tiếp cận thông tin và mở rộng không gian học thuật. Đồng thời, nhà trường khuyến khích giảng viên ứng dụng các phần mềm phân tích dữ liệu, công cụ hỗ trợ nghiên cứu và trí tuệ nhân tạo trong quá trình thực hiện đề tài khoa học, từ thu thập, xử lý thông tin đến công bố kết quả nghiên cứu. Bên cạnh đó, việc số hóa kết quả nghiên cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu khoa học, đăng tải các bài viết, kỷ yếu hội thảo trên nền tảng số góp phần lan tỏa tri thức, phục vụ hiệu quả công tác giảng dạy và tổng kết thực tiễn. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học, khẳng định vai trò của nhà trường trong hệ thống các trường chính trị trong giai đoạn chuyển đổi số.
 

Thạc sĩ Trương Thị Mai Lê
Khoa Lý luận cơ sở