Kỳ 1: Đưa tinh thần Nghị quyết đến từng nếp nhà...
          Xã Phú Linh, tỉnh Tuyên Quang sau khi sát nhập 03 xã: Phú Linh, Kim Thạch, Kim Linh (cũ) có 36 thôn, trong đó 19 thôn đặc biệt khó khăn, với 21 dân tộc (dân tộc thiểu số chiếm 94,8% tổng số dân toàn xã). Trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng địa phương, Đại hội Đảng bộ xã Phú Linh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định, phát triển hạ tầng giao thông nông thôn là một trong những khâu đột phá của nhiệm kỳ. Đây được xem là giải pháp nền tảng để thúc đẩy phát triển kinh tế, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân. Định hướng này thống nhất với mục tiêu đột phá về xây dựng, phát triển hạ tầng được xác định trong Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Ngày 12/5/2026, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 91-NQ/TU “về tiếp tục đột phá xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, trọng tâm là hạ tầng giao thông, hạ tầng công nghệ, hạ tầng khu, cụm công nghiệp đến năm 2030”. Nghị quyết không chỉ xác định mục tiêu phát triển hạ tầng mà còn thể hiện tư duy phát triển dựa trên sức dân. Từ chủ trương đó, để nghị quyết đi vào cuộc sống, điều quan trọng không chỉ là xác định đúng khâu đột phá mà là đưa chủ trương ấy đến từng thôn, từng hộ dân, để người dân hiểu và thực hiện. Đối với những người làm công tác ở thôn, bản, nhiệm vụ quan trọng nhất là khi định hướng đã rõ ràng, trọng tâm trọng điểm đã xác định, thì trách nhiệm của đội ngũ cán bộ ở cơ sở phải biến những mục tiêu trong nghị quyết thành hành động cụ thể. Chia sẻ về quá trình thực hiện, đồng chí Lê Thị Sơn - Phó Bí thư chi bộ, trưởng thôn Bản Tha cho biết, để có được sự đồng thuận của các hộ dân nơi đây, công tác tuyên truyền gặp rất nhiều khó khăn từ địa hình đến "lòng dân".
 

Chị Lê Thị Sơn tại một buổi tuyên truyền Nghị quyết tới bà con Nhân dân thôn bản Tha
 

          Thôn Bản Tha của xã Phú Linh (trước sáp nhập) là 1 trong 19 thôn đặc biệt khó khăn. Thôn có 77 hộ với 368 nhân khẩu, với 7 dân tộc cùng sinh sống, trong đó chủ yếu là dân tộc Giáy. Để tới được thôn Bản Tha phải đi qua những con đường quanh co theo sườn dốc, có nhiều đoạn dốc cao, mùa mưa trơn trượt. Muốn đến được từng hộ dân, cán bộ cơ sở phải đi bộ qua những con đường nhỏ men theo đường ruộng hay đồi nương do các cụm dân cư nằm rải rác. Bên cạnh đó, với nhiều hộ dân người dân tộc Giáy, những khái niệm trong Nghị quyết đôi khi còn khá xa lạ. Do đó, việc đưa những chủ trương, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống không phải là câu chuyện dễ dàng của một vài buổi tuyên truyền - nhất là với việc mở rộng con đường mới. Điều này đồng nghĩa với việc một số gia đình sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp tới sinh kế khi diện tích đất bị thu hẹp; sự tiếc nuối trong tâm lý khi chặt bỏ những cây trồng, tường rào đã gắn bó nhiều năm... Chính vì vậy, việc đồng thuận hiến đất ngay từ những lần tuyên truyền đầu tiên là điều không dễ, bởi đó không chỉ là câu chuyện tính bằng bao nhiêu mét vuông, mà còn là bài toán thuyết phục để người dân đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng của gia đình. Đã không ít lần các cán bộ thôn, các tổ chức đoàn thể và đồng chí trưởng thôn đến từng nhà giải thích, thuyết phục, nhưng vẫn không nhận được sự đồng thuận từ Nhân dân.
           Thế nhưng, điều tạo nên sự khác biệt ở chị Sơn là sự khéo léo trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân. Đặt tâm thế của mình vào vị trí của người dân, chị rất thấu hiểu rằng đối với những người dân vùng cao, mỗi tấc đất không chỉ là tư liệu sản xuất mà còn là nguồn sinh kế chính của gia đình, là những tính toán về cuộc sống, tương lai của con cháu. Không gây sức ép, không áp đặt, chị kiên trì đến từng hộ, tìm hiểu nguyên nhân phía sau sự chưa đồng thuận rồi tháo gỡ từng vấn đề, nghe người dân chia sẻ khó khăn, bàn phương án giảm mức ảnh hưởng, vận động di chuyển những gì có thể di chuyển của từng hộ. Bên cạnh đó, công khai phương án, giải thích rõ ràng để người dân hiểu mỗi gia đình đóng góp theo mức độ thực tế, tránh so bì. Cùng với Ban công tác Mặt trận, chi bộ, các đoàn thể thực hiện công khai tiến độ, phương án, phần việc để người dân thấy việc mình đóng góp thực sự tạo ra kết quả. Với chị, mỗi buổi tuyên truyền, gặp gỡ từng hộ dân không đơn thuần là phổ biến chủ trương mà là những cuộc đối thoại, lắng nghe từ sự chân thành. Chị không nói những điều lớn lao, chung chung mà bắt đầu từ những lợi ích gần gũi nhất với cuộc sống của bà con. Đường mở rộng, xe có thể vào tận nhà, nông sản đến mùa thu hoạch không còn phải gánh bộ ra đường lớn; việc đi lại, vận chuyển hàng hóa cũng thuận tiện. Những điều tưởng như rất đỗi giản dị ấy lại là cách để chủ trương trở nên gần gũi, dễ hiểu và thuyết phục người dân hơn.
            Kỳ 2: Khi dân tin, việc khó cũng thành...
            Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định và nhấn mạnh: Nhân dân là nguồn sức mạnh to lớn của cách mạng, "Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong". Sự hưởng ứng và đồng thuận của người dân là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của công tác tuyên truyền, vận động ở cơ sở. Khi những hộ dân đầu tiên tự nguyện hiến đất, sức lan tỏa trong cộng đồng được khơi dậy. Chỉ trong khoảng hơn một tháng, 29 hộ dân thôn Bản Tha đã tự nguyện hiến gần 7.000m² đất và đóng góp thêm 80 ngày công lao động để mở mới tuyến đường bê tông dài 1,2km, rộng 3,5m. Con đường mới không chỉ khang trang mà còn đẹp hơn nhờ hai bên trồng hoa và cây cảnh, có đèn thắp sáng, góp phần tạo nên diện mạo mới cho thôn. Việc xây dựng thành công tuyến đường mới giữa một thôn có hơn 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, không chỉ được đo bằng chiều dài của con đường, của mét vuông đất người dân tự nguyện hiến tặng, mà đáng quý hơn cả là sự đổi thay trong nhận thức và hành động của mỗi người dân. Đồng thời, phát huy vai trò công tác dân vận khéo, chị Sơn đã kêu gọi các tổ chức, cá nhân hỗ trợ nguồn lực xây dựng 2 cây cầu qua suối, lắp đặt 12 cột đèn chiếu sáng và số tiền 50 triệu đồng xây dựng cổng chào thôn Bản Tha, góp phần cải thiện hạ tầng và diện mạo nông thôn.
 

 

Con đường dài 1,2m rộng 3,5m (ảnh trên) và sau khi hoàn thiện được bà con trồng hoa và cây cảnh hai bên đường (ảnh dưới)
 

          Không chỉ kiên trì vận động các hộ dân hiến đất, góp sức mở rộng những tuyến đường giao thông nông thôn, chị Sơn còn nhận thức rõ việc xây dựng nếp sống văn minh là nền tảng quan trọng để xây dựng quê hương phát triển bền vững. Bên cạnh những nét đẹp văn hóa truyền thống cần được bảo tồn, vẫn còn có những hủ tục đã không còn phù hợp, thậm chí trở nên lạc hậu và vô tình trở thành rào cản đối với sự phát triển. "Mở" một con đường ngoài bản đã khó; mở một “con đường” trong nhận thức của người dân còn khó hơn. Có về với cơ sở mới nhận thấy rõ, việc bỏ đi một thói quen, hoặc tập tục với những giá trị tưởng chừng "bất biến" không hề đơn giản, cũng vẫn từ "lòng người" mà ra. Tập quán gắn với bản sắc cộng đồng, vì thế khi nghe vận động “xóa bỏ”, họ có thể lo rằng mình đang từ bỏ một phần văn hóa của dân tộc mình, thậm chí là không trọn đạo hiếu với tổ tiên; cũng có người e ngại ánh nhìn của họ hàng, cộng đồng nếu gia đình mình làm khác đi. Đặc biệt, muốn thay đổi một tập quán trong việc tang hay việc cưới, không phải chỉ là sự đồng thuận của gia đình mà còn phải nhận được sự thống nhất của trưởng họ, người cao tuổi và nhiều thành viên có uy tín trong dòng họ... Vì thế, phía sau sự chưa đồng thuận đôi khi không phải là tư tưởng bảo thủ, mà là tâm lý tiếc giá trị truyền thống, sợ thay đổi và chưa phân biệt rõ đâu là phong tục cần gìn giữ, đâu là hủ tục cần loại bỏ.
 

Trưởng thôn Lê Thị Sơn (ảnh trên) trong một buổi họp thôn lấy ý kiến của người dân về xây dựng nếp sống mới
 

            Để Nghị quyết số 89-NQ/TU ngày 12/5/2026 của Ban thường vụ Tỉnh ủy "về xây dựng nếp sống văn minh trong Nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang" đi vào cuộc sống, chị Sơn xác định công tác tuyên truyền cần phải làm cho mỗi người dân hiểu rằng xây dựng nếp sống văn minh không phải là từ bỏ bản sắc văn hóa dân tộc, mà là gìn giữ những giá trị tốt đẹp, đồng thời mạnh dạn xóa bỏ những hủ tục không còn phù hợp.
Hiến đất làm đường thì người dân có thể nhìn thấy con đường, nhưng xây dựng nếp sống mới là quá trình lâu dài, kết quả không thể thấy ngay. Vì thế, việc tuyên truyền vận động đòi hỏi sự kiên trì để giúp bà con nhận thức được những rào cản không còn phù hợp thông qua những câu chuyện đời thường, những dẫn chứng thuyết phục. Đồng thời, chị đến gặp trực tiếp các thành viên, nhất là người có tiếng nói quyết định trong gia đình, dòng họ để tạo sự đồng thuận, thống nhất trước khi một phong tục cũ được thay đổi.
            Chị Sơn tâm sự, để có sự thay đổi trong nhận thức về xây dựng nếp sống mới, cần phải có sự thống nhất giữa lời nói và hành động của người trưởng thôn - nhất là sự nêu gương thực hiện trong chính gia đình mình. Một đám cưới tổ chức giản dị, một đám tang thực hiện đúng nếp sống văn minh hay việc kiên quyết không để con em tảo hôn đều trở thành những minh chứng sống động, tạo niềm tin để người dân noi theo. Điều này đã góp phần đưa mục tiêu xây dựng nếp sống văn minh theo Nghị quyết số 89 không còn là một khẩu hiệu, mà thấm sâu vào đời sống của người dân, trở thành những đổi thay hiện hữu trong từng mái nhà. Những con đường được mở rộng hay những hủ tục lạc hậu từng bước được xóa bỏ không chỉ là những kết quả nhìn thấy bằng mắt, mà còn là minh chứng cho một điều giản dị đó là: khi chủ trương của Đảng hợp với lòng dân, khi người cán bộ biết gần dân, hiểu dân, trọng dân và Nhân dân đã đặt trọn niềm tin, thì việc khó đến đâu đều có thể làm được.
            Kỳ 3: "Mở lối" cho chặng đường mới
            Những con đường mới đã mở ra nhiều cơ hội phát triển cho thôn Bản Tha cũng như nhiều thôn khác của xã Phú Linh vươn lên thay đổi từng ngày. Không chỉ dừng lại ở những tuyến đường bê tông hay những đổi thay trong diện mạo nông thôn mà đang sẵn sàng cho một hành trình mới. Cùng với chủ trương sắp xếp, sáp nhập thôn, một không gian phát triển mới mang theo những kỳ vọng về một cộng đồng đoàn kết với những nguồn lực tập trung và điều kiện thuận lợi để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển.
 

Tác giả (bên trái) chụp ảnh cùng chị Lê Thị Sơn trước cổng chào thôn bản Tha (nay là thôn Bắc Sơn)
 

           Sau sáp nhập, thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang giảm từ 3.802 xuống còn 1.802 thôn, tổ dân phố. Xã Phú Linh sắp xếp từ 36 thôn xuống còn 14 thôn, chị Lê Thị Sơn tiếp tục được cấp ủy và Nhân dân tín nhiệm giao trọng trách Trưởng thôn Bắc Sơn, trong số 14 trưởng thôn, chị là một trong hai nữ trưởng thôn của xã. Thôn Bắc Sơn được sáp nhập từ 03 thôn Bản Tha, thôn Pác Tà, thôn Bản Lầy, với diện tích lớn hơn, tổng số 220 hộ, 1.077 khẩu. Sự mở rộng địa giới thôn mới sẽ có thêm điều kiện để quy hoạch các hoạt động phát triển đồng bộ, phát huy hiệu quả các công trình hạ tầng đã được đầu tư, huy động sức dân cho những mục tiêu lớn hơn, xây dựng cộng đồng ngày càng gắn kết.
 

Chị Sơn tham gia lao động trồng hoa với nhân dân trong thôn tạo cảnh quan cho tuyến đường mới
 

           Đồng chí Hậu Hữu Tĩnh, Bí thư Chi bộ thôn Bắc Sơn, chia sẻ: "Trước khi sáp nhập thôn, tôi đã biết đến đồng chí Lê Thị Sơn ở thôn Bản Tha là một cán bộ năng nổ, nhiệt tình. Sau sáp nhập, qua trực tiếp làm việc, tôi càng nhận thấy đồng chí là một người rất gương mẫu, rất trách nhiệm. Trong công tác tuyên truyền, đồng chí rất kiên trì, khéo léo, chân thành,, sâu sát cơ sở, gần gũi và lắng nghe Nhân dân, từ đó kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh, tạo được niềm tin, sự đồng thuận và góp phần củng cố khối đoàn kết ở khu dân cư". Được tín nhiệm giữ chức Trưởng thôn Bắc Sơn, với chị Sơn, đây không chỉ là sự ghi nhận những nỗ lực trong chặng đường đã qua, mà còn là niềm tin và sự kỳ vọng của Nhân dân gửi gắm. Luôn tâm niệm việc học và làm theo Bác từ những hành động cụ thể, thiết thực, nhất là tinh thần "nói đi đôi với làm", chị Sơn luôn tự nhắc mình phải đi trước trong mọi phong trào, bởi chỉ khi người cán bộ thực sự làm gương thì lời tuyên truyền mới chạm đến lòng dân và chuyển hóa thành hành động. Với chị Sơn, không có khái niệm hết giờ hay nghỉ lễ mà chỉ là đã hết việc của ngày hôm hay chưa. Chị tâm sự: "từ lúc làm trưởng thôn, người dân gọi lúc nào là chị cũng có mặt". Câu nói giản dị ấy không chỉ là một lời chia sẻ mà còn có thể "phác họa" được chân dung một người cán bộ cơ sở luôn chọn đi đến nơi dân cần. Chính sự lăn lộn với thực tiễn, gần dân, sát dân ấy đã giúp chị hiểu dân nghĩ gì, lo điều gì và cần gì để tìm cách giúp đỡ. Những nỗ lực đóng góp của chị Sơn qua nhiều năm công tác cũng đã được cấp ủy, chính quyền các cấp ghi nhận bằng nhiều giấy khen, bằng khen trên các lĩnh vực, từ công tác xây dựng Đảng, hoạt động của Hội đồng Nhân dân xã đến công tác vận động Nhân dân phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Nhưng có lẽ, phần thưởng lớn nhất đối với người nữ trưởng thôn không nằm ở những tấm bằng được treo trên tường, mà là ánh mắt hồ hởi của bà con khi con đường mới hoàn thành, là những nụ cười trên gương mặt người dân mỗi khi nhắc đến sự đổi thay của thôn bản, là niềm tin mà Nhân dân dành cho chị. Với chị, đó vừa là động lực, cũng là lời nhắc nhở để tiếp tục sống xứng đáng với niềm tin mà tổ chức và người dân đã gửi gắm.
            Từ những ngày kiên trì gõ cửa từng nhà vận động hiến đất mở đường, đến hành trình bền bỉ tuyên truyền xóa bỏ hủ tục lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh, chị Lê Thị Sơn cùng cấp ủy, chính quyền và Nhân dân đã từng bước hiện thực hóa những chủ trương, nghị quyết của Đảng thành những đổi thay tích cực trong cuộc sống. Bước vào giai đoạn phát triển mới sau sáp nhập thôn, sẽ có thêm nhiều điều kiện thuận lợi để phát huy tất cả các nguồn lực hiện có. Đó cũng là nền tảng để thôn Bắc Sơn mới từng bước vươn lên, không chỉ thay đổi về diện mạo và còn thay đổi cả cách nghĩ, cách làm, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho bà con, cũng như mở rộng những cơ hội tốt đẹp hơn cho các thế hệ mai sau. Dẫu biết, con đường phía trước sẽ còn nhiều khó khăn, nhưng với những gì đã làm được, cùng sự tận tụy của những người làm công tác dân vận ở cơ sở như chị Sơn và niềm tin vững chắc từ "lòng dân", sự phát triển của thôn Bắc Sơn chắc chắn sẽ là câu chuyện không xa. Từ những bước đi hôm nay, một tương lai tươi sáng đang dần hiện hữu trên mảnh đất này...
 

ThS Triệu Thị Bạch Vân
Khoa Lý luận cơ sở