Ngày 26/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Quy định số 207-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm, thay thế Quy định số 37-QĐ/TW, ngày 25/10/2021. Mặc dù vẫn giữ nguyên 19 điều đảng viên không được làm, nhưng Quy định số 207 đã bổ sung, cụ thể hóa nhiều hành vi vi phạm phát sinh từ thực tiễn, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy và tăng cường kiểm soát quyền lực. Những bổ sung này không chỉ hoàn thiện cơ chế phòng ngừa vi phạm mà còn phản ánh tư duy mới của Đảng trong xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới. Trên cơ sở đối chiếu với Quy định số 37-QĐ/TW (năm 2021), về những điều đảng viên không được làm, bài viết làm rõ những nội dung được kế thừa, những điểm mới và thông điệp mà Quy định số 207-QĐ/TW đặt ra đối với mỗi cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên số.
  1. Những nội dung được kế thừa trong Quy định số 207-QĐ/TW

Quy định số 207-QĐ/TW được ban hành trên cơ sở kế thừa những nội dung còn phù hợp của Quy định số 37-QĐ/TW năm 2021. Mặc dù thay thế văn bản trước đây, Quy định số 207 vẫn giữ nguyên kết cấu gồm 19 điều đảng viên không được làm, tiếp tục khẳng định tính ổn định và nhất quán trong quan điểm của Đảng về quản lý, giáo dục và rèn luyện đội ngũ đảng viên.
Đối chiếu giữa hai quy định cho thấy, phần lớn các nhóm hành vi bị nghiêm cấm vẫn được giữ nguyên như: Nói, viết, làm trái Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng và chủ trương, quy định của Đảng; vi phạm nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng; tiết lộ bí mật của Đảng, Nhà nước; tham nhũng, tiêu cực, chạy chức, chạy quyền; lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi; can thiệp trái quy định vào công tác cán bộ, thanh tra, kiểm tra, điều tra, truy tố, xét xử; vi phạm các quy định về hôn nhân và gia đình, tín ngưỡng, tôn giáo, tham gia tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan...
Việc tiếp tục duy trì các nhóm hành vi này cho thấy, dù bối cảnh phát triển của đất nước có nhiều thay đổi, những yêu cầu cốt lõi về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và ý thức tổ chức kỷ luật của người đảng viên vẫn không thay đổi. Đây là nền tảng bảo đảm tính kế thừa, ổn định trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đồng thời là cơ sở để Quy định số 207 tiếp tục bổ sung, hoàn thiện những nội dung mới phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
2. Những điểm mới của Quy định số 207-QĐ/TW
-  Khẳng định tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung

Một trong những điểm mới nổi bật của Quy định số 207-QĐ/TW là ngay trong phần mở đầu đã khẳng định: “Quy định này không hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, lợi ích quốc gia - dân tộc.” Đây là nội dung chưa được thể hiện trong Quy định số 37-QĐ/TW.
Nếu Quy định số 37-QĐ/TW tập trung xác định những hành vi đảng viên không được làm nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương của Đảng, thì Quy định số 207-QĐ/TW đồng thời nhấn mạnh một yêu cầu mới: giữ nghiêm kỷ luật nhưng không hạn chế tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung của cán bộ, đảng viên.
Nội dung này tiếp nối chủ trương nhất quán của Đảng về khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung, được xác định tại Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị và được cụ thể hóa trong Nghị định số 73/2023/NĐ-CP ngày 29/9/2023 của Chính phủ. Theo đó, cán bộ có tư duy đổi mới, cách làm sáng tạo, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và vì lợi ích chung cần được khuyến khích, tạo điều kiện và bảo vệ theo quy định; đồng thời phải kiểm soát chặt chẽ việc lợi dụng đổi mới, sáng tạo để vụ lợi, tham nhũng, tiêu cực hoặc vi phạm kỷ luật, pháp luật.
Việc bổ sung nguyên tắc này vào Quy định số 207-QĐ/TW cho thấy sự kết hợp chặt chẽ giữa giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương với khuyến khích đổi mới, sáng tạo, giữa kiểm soát quyền lực với tạo động lực để cán bộ, đảng viên chủ động hành động vì lợi ích chung. Qua đó, Quy định không chỉ xác định rõ giới hạn những việc đảng viên không được làm mà còn góp phần tạo môi trường để cán bộ, đảng viên phát huy tinh thần trách nhiệm, sáng tạo và dám hành động trong thực hiện nhiệm vụ.
- Bổ sung, cụ thể hóa các hành vi vi phạm trong môi trường văn hóa và không gian số

Điều 5 Quy định số 207-QĐ/TW kế thừa, đồng thời bổ sung và cụ thể hóa Điều 5 Quy định số 37-QĐ/TW đối với các hành vi liên quan đến thông tin, sản phẩm văn hóa và hoạt động trên không gian số.
Theo Điều 5 Quy định số 37-QĐ/TW, đảng viên không được “viết bài hoặc cung cấp tài liệu cho người khác viết, nói, cho đăng tải tin, bài sai sự thật; không được sáng tác, sản xuất, tàng trữ, tán phát các tác phẩm, công trình văn học, nghệ thuật không lành mạnh, trái thuần phong mỹ tục Việt Nam, mang tính kích động gây ảnh hưởng xấu trong xã hội; tán phát bài viết, bài nói, phỏng vấn, hồi ký, phim, ảnh không đúng quy định”.
Trên cơ sở kế thừa những nội dung này, Điều 5 Quy định số 207-QĐ/TW đã bổ sung, cụ thể hóa một số hành vi và phương thức vi phạm mới. Đối với hoạt động văn hóa, văn học, nghệ thuật, Quy định bổ sung hành vi xuất bản, phát hành; đồng thời mở rộng trách nhiệm từ người trực tiếp thực hiện sang cả hành vi “cổ xuý” cho tổ chức, cá nhân thực hiện. Phạm vi sản phẩm và nội dung bị nghiêm cấm cũng được cụ thể hóa hơn, bao gồm sản phẩm văn hóa, tác phẩm văn học, nghệ thuật xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ.
Đáng chú ý, Quy định số 207-QĐ/TW bổ sung quy định đảng viên không được sử dụng hạ tầng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật. Đây là nội dung mới, phản ánh trực tiếp những phương thức tạo lập và truyền bá thông tin phát sinh trong quá trình chuyển đổi số và sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo.
Như vậy, so với Quy định số 37-QĐ/TW, điểm mới của Điều 5 Quy định số 207-QĐ/TW không phải ở việc lần đầu nghiêm cấm hành vi phát tán thông tin hoặc sản phẩm văn hóa độc hại, mà chủ yếu ở việc bổ sung một số hành vi như xuất bản, phát hành và cổ xuý; cụ thể hóa các loại nội dung độc hại; đồng thời xác định rõ các công cụ, phương tiện công nghệ mới như Internet, mạng xã hội, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo có thể được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm.
- Hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực trong quản lý, phân bổ nguồn lực

Theo Điều 10 Quy định số 37-QĐ/TW, đảng viên không được “chủ trì, tham mưu ban hành văn bản có nội dung trái quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; không được thực hiện không đúng quy định trong quản lý đầu tư, xây dựng, sử dụng nhà, đất, tài nguyên, tài chính, tài sản của Đảng, Nhà nước”. Như vậy, Quy định số 37-QĐ/TW đã đặt ra yêu cầu kiểm soát việc thực hiện quyền hạn của đảng viên trong một số lĩnh vực trực tiếp liên quan đến quản lý, sử dụng các nguồn lực.
Trên cơ sở đó, Điều 10 Quy định số 207-QĐ/TW mở rộng phạm vi điều chỉnh từ một số lĩnh vực được liệt kê cụ thể sang việc “thực hiện không đúng quy định trong các lĩnh vực thuộc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao”; đồng thời bổ sung quy định không được “thực hiện huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực thiếu minh bạch, không đúng với chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước”. Đặc biệt, Quy định bổ sung hành vi không được “thiết kế tiêu chí, điều kiện mang tính riêng biệt nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tiếp cận nguồn lực gây ra sự cạnh tranh bất bình đẳng”.
Điểm mới đáng chú ý ở đây là cơ chế kiểm soát được đặt ra không chỉ đối với quá trình quản lý, sử dụng nguồn lực mà còn ngay từ khâu xây dựng tiêu chí, điều kiện tiếp cận và phân bổ nguồn lực. Theo đó, việc lợi dụng thẩm quyền để thiết kế những tiêu chí, điều kiện mang tính riêng biệt, tạo lợi thế cho một số chủ thể nhất định đã được xác định rõ là hành vi đảng viên không được làm.
Sự bổ sung này làm cho cơ chế kiểm soát quyền lực trở nên chặt chẽ và có tính phòng ngừa cao hơn, góp phần ngăn chặn nguy cơ thiên vị, tạo lợi thế không chính đáng hoặc hình thành lợi ích nhóm ngay từ khâu xây dựng cơ chế, tiêu chí và điều kiện tiếp cận nguồn lực; qua đó tăng cường tính công khai, minh bạch và bảo đảm sự bình đẳng trong huy động, phân bổ, quản lý và sử dụng các nguồn lực.
- Bổ sung các hành vi lợi dụng cơ chế, chính sách và nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ
Điều 11 Quy định số 207-QĐ/TW kế thừa, đồng thời bổ sung và cụ thể hóa Điều 11 Quy định số 37-QĐ/TW theo hướng đề cao trách nhiệm trong thực thi công vụ và tăng cường kiểm soát việc lợi dụng các cơ chế, chính sách để vụ lợi.
Theo Điều 11 Quy định số 37-QĐ/TW, đảng viên không được vi phạm đạo đức công vụ; bao che, báo cáo sai sự thật khi thực hiện nhiệm vụ; thiếu trách nhiệm để xảy ra mất đoàn kết, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các vi phạm khác; không báo cáo, không xử lý hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Quy định số 37-QĐ/TW cũng đã nghiêm cấm việc lợi dụng chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung để thực hiện hoặc bao che hành vi vụ lợi, tham nhũng, tiêu cực, vi phạm quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Trên cơ sở kế thừa những nội dung này, Điều 11 Quy định số 207-QĐ/TW bổ sung trực tiếp một số biểu hiện vi phạm trong thực thi công vụ, như: “Nhũng nhiễu, gây khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính; né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, nói không đi đôi với làm, không làm, làm việc cầm chừng, chậm trễ trong tham mưu, đề xuất và thực hiện nhiệm vụ được giao”. Việc quy định cụ thể những biểu hiện này cho thấy yêu cầu đối với cán bộ, đảng viên không chỉ dừng ở việc không vi phạm, không vụ lợi mà còn phải chủ động, trách nhiệm, kịp thời trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.
Đồng thời, Quy định số 207-QĐ/TW mở rộng phạm vi kiểm soát đối với việc lợi dụng các chủ trương, cơ chế, chính sách. Nếu Quy định số 37-QĐ/TW mới quy định việc không được lợi dụng chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung, thì Quy định số 207-QĐ/TW bổ sung việc không được lợi dụng “cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù”, đồng thời cụ thể hóa chủ trương bảo vệ cán bộ “năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung” để thực hiện hoặc bao che hành vi vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các hành vi vi phạm khác.
Như vậy, điểm mới của Điều 11 Quy định số 207-QĐ/TW thể hiện trên hai phương diện: một là, cụ thể hóa các biểu hiện né tránh, thiếu trách nhiệm, nhũng nhiễu trong thực thi công vụ; hai là, mở rộng phạm vi kiểm soát việc lợi dụng cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù và chủ trương khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo. Qua đó, Quy định vừa đặt ra yêu cầu cao hơn về tinh thần trách nhiệm, tính chủ động của cán bộ, đảng viên, vừa xác lập rõ giới hạn để việc khuyến khích đổi mới, sáng tạo không bị lợi dụng nhằm phục vụ lợi ích cá nhân hoặc hợp thức hóa hành vi vi phạm.
-  Tăng cường kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ
Điều 12 của Quy định số 207-QĐ/TW bổ sung quy định nghiêm cấm “lợi dụng việc sắp xếp tổ chức bộ máy để bố trí người không đủ năng lực, uy tín vào vị trí có quyền phân bổ nguồn lực”. Đây là nội dung mới so với Quy định số 37-QĐ/TW. Việc bổ sung quy định này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi toàn hệ thống chính trị đang thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Quá trình này tạo ra nhiều thay đổi về tổ chức và nhân sự, đồng thời cũng tiềm ẩn nguy cơ lợi dụng việc sắp xếp để bố trí cán bộ không bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện vào những vị trí có quyền quyết định hoặc phân bổ nguồn lực. Bởi vậy, Quy định số 207-QĐ/TW đã kịp thời bổ sung cơ chế phòng ngừa, góp phần kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong công tác cán bộ, bảo đảm việc bố trí, sử dụng cán bộ đúng quy định, đúng người, đúng việc.
Có thể thấy, điểm nổi bật của Quy định số 207 không nằm ở việc tăng số lượng điều đảng viên không được làm mà ở việc mở rộng phạm vi nhận diện các hành vi và nguy cơ vi phạm. Nhiều hành vi vốn trước đây chưa được gọi tên hoặc mới chỉ được quy định mang tính khái quát thì nay đã được cụ thể hóa, phản ánh đúng những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn quản lý cán bộ, đảng viên. Điều đó cho thấy tư duy của Đảng đang chuyển mạnh từ “xử lý khi vi phạm đã xảy ra” sang “chủ động phòng ngừa ngay từ những biểu hiện, nguy cơ ban đầu, góp phần nâng cao hiệu quả công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong tình hình mới.
Quy định số 207-QĐ/TW, ngày 26/7/2026 được ban hành trên cơ sở kế thừa những nội dung còn phù hợp của Quy định số 37-QĐ/TW, ngày 25/10/2021, đồng thời, bổ sung, cụ thể hóa nhiều hành vi vi phạm phát sinh từ thực tiễn, đáp ứng yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn phát triển mới. Những điểm mới của Quy định không chỉ mở rộng khả năng nhận diện và phòng ngừa vi phạm trong bối cảnh chuyển đổi số, sắp xếp tổ chức bộ máy và tăng cường kiểm soát quyền lực, mà còn thể hiện rõ quan điểm của Đảng về xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa gương mẫu, liêm chính, trách nhiệm, vừa năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Việc nghiên cứu, quán triệt và thực hiện nghiêm Quy định số 207-QĐ/TW sẽ góp phần nâng cao ý thức tu dưỡng, rèn luyện của mỗi cán bộ, đảng viên, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng, đáp ứng yêu cầu xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh trong kỷ nguyên số.
 

 TS, GVC Phùng Thị Hà
Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng